PRZESŁANKI PRZEMIAN SPOŁECZNYCH NA PRZEŁOMIE WIEKU
komputery sklepMimo że polityka okresu absolutyzmu prowadziła do coraz większego uzależnienia Turcji od krajów zachodnioeuropejskich, co nie tylko hamowało dalszy rozwój Turcji w dziedzinie gospodarczej, ale powodowało upadek poszczególnych gałęzi przemysłu miejscowego, w niektórych dziedzinach życia gospodarczego zaznaczał się pewien postęp. Pamiętać trzeba, że choć w życiu politycznym, w dążeniach wolnościowych, liberalizujących, nastąpiło od wstąpienia na tron Abdiilhamida II zahamowanie, przekształcające się stopniowo w okrutny reżim absolutyzmu, to w dziedzinie gospodarczej i w dążeniach innowacyjnych, cywilizacyjnych, europeizacyjnych trwał jeszcze w pierwszych latach impet nadany przez tan zim at. Było paradoksem, że zahamowaniu dążeń wolnościowych w dziedzinie politycznej odpowiadał zupełny hbcralizm w dziedzinie gospodarczej, spowodowany zarówno przekonaniem, że potrafi on przyciągnąć kapitał zagraniczny do nowych inwestycji, jak i brakiem środków do poskramiania przerostu tego liberalizmu, dezorganizacją i demoralizacją całego państwowego aparatu kontrolnego. Choć więc dysproporcje między rozwojem gospodarczym krajów zaawansowanych a rozwojem Turcji nie zmniejszyły się, to jednak niektóre dziedziny wykazywały pewne tendencje rozwojowe. Upadały co prawda gałęzie tradycyjnego rzemiosła, ale inwestycje zagraniczne, choć prowadzone w celach eksploatacyjnych, powodowały ożywienie na innych polach, przyczyniały się do aktywizacji martwych dotąd odcinków gospodarki, do uruchomienia drobnych przemysłów usługowych czy pomocniczych. I tak tendencje krajów zachodnich do przekształcenia Turcji w rezerwę surowców rolnych przyczyniły się mimo woli do rozwoju wydajności pewnych gałęzi gospodarki rolnej. Na przykład zbiór bawełny od 18% do 1908 r. zwiększył się 3,2 razy, a obszar pod uprawę tytoniu od 1884 do 1903 r. 3,3 razy.
Artykuł powstał przy współpracy z serwisem: Gry

